Neft ölkələri üçün həyəcan təbili .....                     Azərbaycanda 136 min manatlq lizinq şirkəti bağlanır .....                     "Kişi efirdə belə davranmamalıdır" .....                     “Müəmmalı” “Fuga Group”: gizli qalan rəhbər, işıqfor satan tikinti şirkəti .....                     Erməni ictimai rəyində aşağılıq, ümidsizlik kompleksi yaranıb .....                     “Bakcell” və “Birbank” Azərbaycanda ilkə imza atdı .....                     “İpək Yolu Sığorta”nın Direktorlar Şurasına .....                     "Məni məhkəməyə çağırmayıblar..." .....                     Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Təşkilatı yeni layihəyə start verib .....                     20 minlik "United Electronics " MMC-nin 41 min manatdan çox .....                     “Qarabağ” əməkhaqqı və mükafatlara nə qədər pul xərcləyib? .....                     Ağalar Vəliyevin ölkədən qaçırdığı pulların DAHA BİR TRANZİTİ... .....                     Xanımı işsiz qoyan xəstəxana direktoru cəzalandırıldı .....                     Hindistan və Pakistanın hərbi rəhbərləri atəşkəs barədə danışıqlar aparırlar .....                     “Oğlumu öldürüb, ərimi bıçaqlayıblar, indi bizə təzyiq edirlər” .....                     PKK kürd məsələsi deyil, Sovet İttifaqının Türkiyəyə yaratdığı problemdir .....                     İcra başçısı özü haqqında sənədli film çəkdirib? .....                     Şoyqunun hərbi xidmət müqaviləsi 5 il uzadılıb .....                     “Atəşkəs olarsa, ordu tez bir zamanda silahını Putinin özünə qarşı çevirə bilər...” .....                     Sovetin ölüm balonu: .....                     Sahib Məmmədovun “agent ovu”: .....                     Putin İrana gedəcək .....                     Papikyanın Berlin səfərinin gizlinləri: .....                     "Ora ayrılan pulu necə yemisiniz" .....                     Ermənilər hərbi xidmətdən yayınmaq üçün vətəndaşlıqdan imtina edirlər .....                     “Avrora Qrup”a yeni baş icraçı direktor təyin edilib .....                     AYNA rəhbəri qardaşının idarə etdiyi öz şirkətinə limitsiz lisenziyalar verir? .....                     "Deputatsan, lap yaxşı, get qal Ağdamda" .....                     Nəfəs qalmaqallı videodan danışdı .....                     Bankların pul “qoparmaq” oyunu .....                     Ağalıda yaşayan qız "üsyan etdi": .....                     Dağnan enən PKK: ayı ilə dostluq etməyəcəkmi? .....                     Türkiyə qalib gəldi: Rusiyanın düzgün seçimi... .....                     Aqil Şirinov yenidən Azərbaycan İlahiyyat İnstitutuna rektor təyin edilib .....                     Mövlam Şıxəliyevin əmlaklarını alanlar istintaqa çağırılır .....                     Tofiq İsmayılovun oğlu hakim qarşısında .....                     Bank kartınızdan oğurlanan pulları necə geri qaytara bilərsiniz? .....                     Daha bir soydaşımızı itirdik .....                     Öz qanı ilə çağırışçları hərbi xidmətdən yayındıran laborant həbs edilib .....                     PKK-nın özünü buraxması Ərdoğana olan rəğbəti artıracaqmı? .....                 

“Qərbi azərbaycanlıların qayıtması Ermənistanda da müzakirə predmetinə çevrilib” - deputat
Tarix: 30-12-2024, 00:13 | Çap et
“Qərbi azərbaycanlıların qayıtması Ermənistanda da müzakirə predmetinə çevrilib”
1920-ci ildən sonra Cənubi Qafqazın sovetləşməsindən istifadə edən ermənilər öz çirkin məqsədləri üçün sovet rejiminin köməyi ilə Zəngəzuru və Azərbaycanın bir sıra torpaqlarını Ermənistan SSR ərazisinə qatmaq adı ilə zəbt etməyi bacardılar.

Bunun ardınca düşünülmüş şəkildə Qərbi Azərbaycan ərazisindən azərbaycanlıların deportasiyası həyata keçirilməyə başlanıldı.

Erməni daşnaklar Qərbi Azərbaycan ərazisindən köçürülməni rəsmiləşdirmək məqsədilə SSRİ Nazirlər Sovetinin 23 dekabr 1947-ci il tarixli qərarın qəbuluna nail oldular. Bu tarixdən əvvəl və sonra azərbaycanlıların öz tarixi yurd yerlərindən zorla çıxarılması xalqın faciəsinə çevrildi.

TNS-in mövzu ilə bağlı suallarını Milli Məclisin deputatı, siyasi elmlər doktoru, professor Hikmət Məmmədov cavablandırıb.

- Hikmət müəllim, əvvəlcə istərdim ki, Qərbi Azərbaycan sakinlərinin öz doğma yurd-yuvasından çıxarılmasına xidmət edən cinayət tipli proseslərin hansı nəticələri doğurduğuna nəzər salaq...

- Qərbi Azərbaycanın, yəni indiki Ermənistan Respublikasının ərazisi tarixi Azərbaycan torpaqlarıdır. Təəssüf ki, ermənilərin Cənubi Qafqazda dövlət yaratması üçün qərar qəbul edən siyasi mərkəzlər Azərbaycan ərazilərində süni Ermənistan dövləti qurmağı bacardılar. Ancaq hələ Ermənistan dövləti qurulmamışdan əvvəl azərbaycanlılara qarşı öz tarixi ərazilərində etnik təmizləmə siyasəti aparıldı. Ona görə ki, 1828-ci ildən sonra Şimali Azərbaycanda olan bütün xanlıqlar kimi İrəvan Xanlığı da Çar Rusiyası tərəfindən işğal edildi. Beləliklə, Çar Rusiyasının təzyiqi altında İrəvan və ətarfından azərbaycanlılar tədricən etnik təmizləmə siyasətinə məruz qaldılar. Bu proses Azərbaycan xalqına qarşı böyük cinayətlərlə müşahidə edildi. Əcdadımızın yaratdığı maddi-mədəni irsə, toponimlərə qarşı soyqırımı törədildi və nəhayət, 1918-ci ildə Ermənistan Respublikasının qurulması üçün yeni tarixi fürsət yaratdı.

Çox təəssüf ki, Çar Rusiyasının bu siyasətini Sovet Rusiyası da davam etdirdi. Sovet hakimiyyətinin ilk illərində Azərbaycanın təqribən 20 min kvadrat kilometr ərazisi bu və ya digər şəkildə Ermənistana yenidən verildi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Ermənistana dövlət qurmaq üçün verdiyi ərazi cəmi 9 min kvadrat kilometrdir. Sovet dövründə isə ermənilərə verilən ərazi 20 min kvadrat kilometr oldu. Bu gün Ermənistanın ərazisi 29,8 min kvadrat kilometrdir.

- Bu ədalətsiz qərar nəticəsində nə qədər əhali həmin ərazilərdən köçürüldü?

- Təbii ki, baş verənlər sadəcə ərazi məsələsi deyil. Eyni zamanda, bu ərazidə yaşayan insanların, ailələrin faciəsi oldu. Mərhələli şəkildə, 1918-20-ci, 1947-53-cü, nəhayət 1987-91-ci illərdə azərbaycanlılar soyqırımına, etnik təmizləmə siyasətinə məruz qaldılar. Evlərindən, mülklərindən, yaratdıqları maddi-mədəni mirasdan məhrum edildilər. Beləliklə, bugünkü reallığa gəlib çatdıq.

Qərbi Azərbaycan əhalisinin sayına gəldikdə isə əlbəttə ki, söhbət 200 il ərzində davam edən bir köçdən gedir. 1828-ci ildən artıq bu günə qədər 196 ildir, davam edən, süni şəkildə yaradılan köçdür. Ona görə də say barəsində dəqiq hansısa fikir səsləndirmək bir qədər çətindir. Ancaq 1987-1991-ci illərdə 300 mindən çox azərbaycanlı etnik təmizləmə siyasətinə məruz qalıb. Hazırda onların sayı 500 minə yaxındır. 1947-1952-ci illərdə SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı ilə deportasiya edilənlər var. Bunlar da 100 mindən çoxdur. Beləliklə, hazırda bu rəqəmlərin cəmini ifadə etsək, nə qədər böyük rəqəm alındığını görəcəyik. Amma bunun özünün də hesablanması bir qədər çətindir. Çünki Qərbi Azərbaycandan etnik təmizləmə siyasətinə məruz qalmış insanların nəsillərinin artımı məsələsi var. Dəqiq hesablama aparılmalıdır. Bununla bağlı hazırda hesablamalar aparılır. Saylar dəqiqləşdirilir. Ona görə də hər hansı bir rəqəm ifadə etmək çətindir.

- Uzun illər ötsə də, Qərbi Azərbaycan sakinləri öz tarixi yerlərini, adətlərini unutmurlar. Bu gün qayıdış məsələsi gündəmdədir. Qayıdışla bağlı gedən işləri necə qiymətləndirmək olar?

- Hazırda heç şübhəsiz ki, Qərbi Azərbaycanlıların qayıdışı məsələsi Azərbaycan xalqının qarşısında duran milli vəzifəyə çevrilib. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2022-ci il dekabr ayının 24-də Qərbi Azərbaycan İcmasının bir qrup ziyalısı ilə görüşdüyü zaman irəli sürdüyü konseptual fikirlər bu gün qayıdış konsepsiyasına çevrilib. Ancaq bu qayıdış konsepsiyası əlbəttə ki, sülh konsepsiyasıdır. Bu gün qayıdış siyasi-hüquqi qiymət tələb edə bilər, amma ərazi iddiasi kimi siyasi məqsədlərə yozula bilməz. Çünki nəticə etibarilə azərbaycanlılar öz tarixi torpaqlarına Ermənistan vətəndaşı kimi qayıdıb yaşamaq istəyirlər. Tarixi torpaqlarımızdan etnik təmizləmə siyasətinə məcbur qalmış azərbaycalıların öz torpaqlarına dönüşü bu məcburi təmizləmə siyasətini həyata keçirən dövlətlərin hamısının, ilk növbədə də Ermənistanın məsuliyyətidir. Ermənistan dərk etməlidir ki, Qərbi Azərbaycanlıları bu ölkədən qovublar. Onlara qarşı cinayət törədiblər. Onların mədəni mirası üzərində özlərinə yalançı miras yaradıblar. Bu da beynəlxaql hüquqa ziddir. Bu gün Qərbi Azərbaycanlıların qayıtması beynəlxalq hüquqla onlara tanınan haqdır.

- Yeri gəlmişkən, Qərbi Azərbaycan probleminin var olduğunu artıq beynəlxalq müstəvidə qəbul olunduğunu deyə bilərik?

- Bu gün dövlətimizin, Azərbaycan Prezidentinin dəstəyi ilə artıq Qərbi Azərbaycan probleminin olduğu həm diplomatik platformalarda, həm beynəlxaq hüquq platformalarında təqdim edilir. İcmanın fəaliyyət göstərdiyi iki il müddətində artıq BMT-də, onun Baş Assambleyasında Qərbi Azərbaycan problemindən danışılıb. Sənədlərimiz orada rəsmi yayımlanıb. UNESCO, ISESCO-da, Avropa Parlamentində bu məsələ ilə bağlı danışılıb. Yəni, Qərbi azərbaycanlıların qayıtması məsələsi, hətta bu gün Ermənistanda müzakirə predmetinə çevrilib. Hər nə qədər bu dialoq formasında olmasa da, birtərəfli qaydada Ermənistan ictimaiyyəti də buna reaksiya verir. Doğrudur, neqativ nöqteyi-nəzərdən şərh edirlər. Amma bütün hallarda mövzunun müzakirə olunması özü də həqiqətin yenidən dərk edilməsi üçün bir addımdır. Qərbi azərbaycanlılar qayıdacaqlar, qayıtmalıdırlar. Bu, sülhə, Ermənistan və Azərbaycanın iqtisadi, mədəni, sosial əlaqələrinin dərinləşməsinə xidmət edəcək. Şübhəsiz ki, Ermənistan buna hazır olmalıdır. Əks təqdirdə, Azərbaycan və Ermənistan arasında etibarlı, uzunmüddətli sülh əldə etmək bir qədər çətin olacaq.









 
Sorğu

Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
Yox
Bu yolda Rusiyanın ağzı ovulacaq

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Neft ölkələri üçün həyəcan təbili - Üçüncü böhran yaranır
Bu gün, 19:00
Azərbaycanda 136 min manatlq lizinq şirkəti bağlanır
Bu gün, 18:58
"Kişi efirdə belə davranmamalıdır" - Faiq Ağayev
Bu gün, 18:02
“Müəmmalı” “Fuga Group”: gizli qalan rəhbər, işıqfor satan tikinti şirkəti - DƏLİXANADIR, VALLAH...
Bu gün, 18:00
Erməni ictimai rəyində aşağılıq, ümidsizlik kompleksi yaranıb - ÇÜNKİ...
Bu gün, 17:58
“Bakcell” və “Birbank” Azərbaycanda ilkə imza atdı
Bu gün, 17:53
“İpək Yolu Sığorta”nın Direktorlar Şurasına TƏYİNAT OLUB
Bu gün, 17:42
"Məni məhkəməyə çağırmayıblar..." - "Şərurlu İsfəndiyar"
Bu gün, 17:37
Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Təşkilatı yeni layihəyə start verib
Bu gün, 17:34
20 minlik "United Electronics " MMC-nin 41 min manatdan çox - VERGİ BORCU VAR
Bu gün, 17:30
“Qarabağ” əməkhaqqı və mükafatlara nə qədər pul xərcləyib? - DETALLAR
Bu gün, 17:28
Ağalar Vəliyevin ölkədən qaçırdığı pulların DAHA BİR TRANZİTİ... - İLGİNC FAKTLAR...
Bu gün, 17:22
Xanımı işsiz qoyan xəstəxana direktoru cəzalandırıldı - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 17:18
Hindistan və Pakistanın hərbi rəhbərləri atəşkəs barədə danışıqlar aparırlar - TASS
Bu gün, 17:15
“Oğlumu öldürüb, ərimi bıçaqlayıblar, indi bizə təzyiq edirlər” - FOTO
Bu gün, 17:12
PKK kürd məsələsi deyil, Sovet İttifaqının Türkiyəyə yaratdığı problemdir - deputat
Bu gün, 17:06
İcra başçısı özü haqqında sənədli film çəkdirib? - QALMAQAL
Bu gün, 17:03
Şoyqunun hərbi xidmət müqaviləsi 5 il uzadılıb
Bu gün, 16:59
“Atəşkəs olarsa, ordu tez bir zamanda silahını Putinin özünə qarşı çevirə bilər...” - Ekspert danışır...
Bu gün, 16:41
Sovetin ölüm balonu: - Zibillikdən götürüb evlərə daşıyırlar
Bu gün, 16:38
Sahib Məmmədovun “agent ovu”: - Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyasında nə baş verir?
Bu gün, 16:34
Putin İrana gedəcək
Bu gün, 16:30
Papikyanın Berlin səfərinin gizlinləri: - Almaniyanın Ermənistana dəstək verib-verməyəcəyi şübhəlidir
Bu gün, 16:29
"Ora ayrılan pulu necə yemisiniz" - ETİRAZ VAR...
Bu gün, 16:19
Ermənilər hərbi xidmətdən yayınmaq üçün vətəndaşlıqdan imtina edirlər - Sərkisyan
Bu gün, 16:11
“Avrora Qrup”a yeni baş icraçı direktor təyin edilib - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 16:02
AYNA rəhbəri qardaşının idarə etdiyi öz şirkətinə limitsiz lisenziyalar verir? — ŞOK FAKTLAR
Bu gün, 15:59
"Deputatsan, lap yaxşı, get qal Ağdamda" - deputat
Bu gün, 15:55
Nəfəs qalmaqallı videodan danışdı - "Bilmirəm niyə belə oldu"
Bu gün, 15:52
Bankların pul “qoparmaq” oyunu – komissiya xidmətləri niyə bahalaşıb?
Bu gün, 15:50
Ağalıda yaşayan qız "üsyan etdi": - "Bu VİDEOnu çəkməyə məcbur oldum"
Bu gün, 15:48
Dağnan enən PKK: ayı ilə dostluq etməyəcəkmi? - AKTUAL
Bu gün, 15:44
Türkiyə qalib gəldi: Rusiyanın düzgün seçimi... – Markov
Bu gün, 15:36
Aqil Şirinov yenidən Azərbaycan İlahiyyat İnstitutuna rektor təyin edilib - SƏRƏNCAM
Bu gün, 15:34
Mövlam Şıxəliyevin əmlaklarını alanlar istintaqa çağırılır – Hərracda nə baş verir?
Bu gün, 15:32
Tofiq İsmayılovun oğlu hakim qarşısında - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 15:27
Bank kartınızdan oğurlanan pulları necə geri qaytara bilərsiniz? - AKTUAL
Bu gün, 15:03
Daha bir soydaşımızı itirdik - ÖZGƏ DAVASINDA
Bu gün, 15:01
Öz qanı ilə çağırışçları hərbi xidmətdən yayındıran laborant həbs edilib – Film kimi cinayət
Bu gün, 14:52
PKK-nın özünü buraxması Ərdoğana olan rəğbəti artıracaqmı? - Deputatdan açıqlama
Bu gün, 14:51
BU QƏDƏR İŞÇİDƏN: İldə bir dəfə... 6 manatdan... - AXI NİYƏ?..
Bu gün, 14:46
AZAL Hindistan və Pakistana reysləri mərhələli şəkildə bərpa edir - DİQQƏT
Bu gün, 14:23
“İsrailin Türkiyə ilə müharibə aparıb qalib gəlmək potensialı yoxdur” - deputat
Bu gün, 14:02
“Ermənilər bu dəfə də Moskvaya, Putinə inanıb yenə nəsə etməyə başlasalar, “Ermənistan” adlı dövlət yox ola bilər...”
Bu gün, 14:00
“Əli Bayramlı Süni Dəri” ASC səhmdarları toplanır
Bu gün, 13:58
Binədə şəhid bulağı dağıdılıb - İcra Hakimiyyəti deyir ki...
Bu gün, 13:08
“Zelenski təşəbbüsü Putinin əlindən alıb” - The Guardian
Bu gün, 13:06
“PKK-ya inanmaq sadəlövhlükdür, hələ hər şey bitməyib” – Türkiyəli politoloq
Bu gün, 13:03
Məktəb direktoru şagirdi niyə bir həftə dərsə buraxmayıb? - RƏSMİ BƏHANƏ
Bu gün, 13:02
Şimal-qərb küləyi əsəcək - belə deyirlər...
Bu gün, 12:49
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - 055-560-77-49, 077-271-11-33 E-mail : [email protected]
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru